İzleme (Tracking)

Administrator tarafından yazıldı   
Pazar, 25 Kasım 2007
İzleme (Tracking)
Tracking işlemi, bir veya daha fazla nesnenin, ayrı bir nesneyi takip etmesi, izlemesidir. Bu işlemde nesnelerden biri izleyici/izci (gözlemci), diğeri ise hedef nesnedir. Hedef nesne, izlenen nesnedir. Hedef nesne hareket ederse, izci nesne buna bağlı olarak döner. İzci nesne hareket ederse, yine, hedef nesneye bakacak şekilde dönü hareketine devam eder.
Hedef nesneye bir ya da daha fazla izci nesne atamak mümkündür.
Bir veya daha fazla nesne seçtikten sonra [Ctrl]+[T] ile nesnelere "Hedef - İzci" ilişkisini atayabiliriz. Dikkat etmemiz gereken kısım, en son seçtiğimiz yani aktif olan nesne, "Hedef Nesne", geri kalan nesneler ise "İzci Nesne(ler)" olacak(lar)dır.
[Ctrl]+[T] ile, karşımıza üç seçenek barındıran bir menü çıkacaktır. Resim 71

Şimdi Bu seçenekleri inceleyelim:

TrackTo Constraint:
Bu seçenekte, izci nesne(ler), hedef nesneyi, tüm eksen doğrultularında dönerek izler(ler).
İzci nesne seçilerek, [F7] ile açılan "Object Buttons" Alt Bağlamında bulunan "Constraints" Panelinde, izci nesne için gerekli ayarlar değiştirilebilir. Resim 72

"Constraints" Panelini açıklamak gerekirse;

Target: Hedef nesnenin adını içerir. İzci nesnelerin, izlemesini istediğimiz nesnenin ismini burada görebilir ve değiştirebiliriz.

To: Burada gösterilen eksenler, izci nesnenin, hedef nesneyi hangi eksen doğrultusunda izleyeceğini belirtir. "Up" ekseni ile aynı OLMAMALIDIR.  Aşağıdaki örnekle konuyu daha iyi anlayacağınızı düşünüyorum.

Up: Bu ise, İzci nesnenin hangi eksenini, Evrensel (Global) eksen takımındaki Z (yukarı) ekseni,  ile paralel hale getirmek  istediğimizi, başka bir ifade ile, izci nesnenin hangi ekseninin, Evrensel eksen takımındaki Z ekseni ile eş olmasını ayarlayabileceğimiz seçenektir. Aşağıdaki örnekle konuyu daha iyi anlayacağınızı düşünüyorum.

Influence: Etki/Tesir şiddetinin ayarlandığı kısımdır. Değer 0 ile 1 arasında değişir. 0 seçilir ise, izleme, kapalı anlamındadır, izci nesne, hedef nesneyi izlemez. 1 ise, izci nesnenin, hedef nesneyi birebir (sıkı) takip altına aldığı anlamındadır.

Show: ...
Key: ...

Örnekle Anlatayım:
Sahnede, maymun kafası şeklinde bir nesne ile yesil renkli bir başka nesne var.
Yeşil renkli nesne, içerisinde kendi eksen takımını da görebiliyorum. (sarı renkli ekseler)
Önce Yeşil nesneyi, ardından maymun kafasını seçerek [Ctrl]+[T] ile açılan menüden "TrackTo Constraint" seçeneğini seçiyorum. Böylece, Maymun kafasını (en son seçilen nesne olduğu için) Hedef, yesil nesneyi ise İzci nesne olarak belirlemiş oluyorum. Resim 73


Bu işlem sonrasında Yeşil nesnenin konumu değişiyor. Yeşil nesneyi seçerek "Constraint" paneline ulaşarak, ayarları görebilir ve değiştirebiliriz. Resim 74


Panelde gördüklerimiz şöyle;
Yesil nesnenin "Up" ayarı, "Z" yani, yesil nesnenin "Z" ekseni, evrensel koordinat sistemindeki Z ekseni, ile paralel olsun.
"To" ayarı, "Y", yani yesil nesnenin, Hedef nesneye bakacak doğrultusu, +Y doğrultusu olsun (sarı renkli eksen takımındaki +Y).
To:X yaparsak bu defa, İzci nesne, hedef nesneyi +X doğrultusundan izlesin demiş oluyoruz. Resim 75


Up:Y, yaparsak, yesil nesnenin Y ekseni, evrense koordinat sistemindeki +Z ekseni, ile çakışık olsun demiş oluyoruz. Resim 76
Son olarak, ayarları istediğimiz şekilde ayarladıktan sonra, hedef nesneyi yani maymun kafasını hareket ettirirsek, izci nesne, ayarlar doğrultusunda hedef nesneyi izleyecektir. Resim 77 

Animasyon Hali ; 



LockTrack Constraint:
Bu seçenek ile, İzci nesnenin, bir eksenini kilitliyoruz. Böylece izci nesne, kilitli olan eksenin dışındaki eksenlerce dönü hareketi yapabilcektir. "Constraints" paneline bakıldığı zaman görülecektir ki, "Up" seçeneği yerini, "Lock" seçeneğine bırakmıştır.

"Lock" olarak seçtiğiniz eksen, hem kilitlenecek olan eksen olacaktır hemde, Evrensel koordinat sistemindeki aynı eksenle çakışacaktır. Yani, "Lock" olarak "Y" ekseni seçilirse, nesnenin, Y ekseni, evrensel koordinat sistemindeki "Y" ekseni paralel hale getirilecektir. Bu saatten sonra, (eksen değiştirilmedikce) izci nesnenin, Y ekseni ile olan açı değeri, sabitlenmiş oluyor.

"To" seçeneği ise, yine hedef nesneye bakış doğrultumuzu belirtmek için kullanılacak  ancak ufak bir fark var. Artık izci nesne, doğrudan hedef nesneye bakamayacaktır, çünkü, bir ekseni kilitlendi. Bu da demek oluyor ki, izleme işlemi, 2 boyutlu hale dönüştü. "To", seçeneğinde seçmiş olduğumuz eksen, hedef nesnenin bulunduğu tarafa dönük olacaktır.
Aşağıdaki resimlere bakarak ne demek istediğimi daha kolay anlayabilirsiniz.
Resm 78 -79



Old Track:
Bu seçenek, 2.30 versiyon öncesi kullanılan algoritma ile çalışan izleme işlemidir. "TrackTo Constraint" seçeneğine benzer bir komuttur, Ancak "Constraint" Panelinde "Up" ve "To" seçenekleri içermez. İzci nesnenin, Hedef nesneye bakan yönü / yüzeyi, izleme doğrultusunu belirtir. İzleme doğrultusu değiştirilmek istenirse, İzci nesne seçilerek istenilen yöne çevrilebilir. Çevirme işlemi onaylandığı zaman, İzci nesnenin, hedef nesneye olan bakış doğrultusu, bundan böyle izleme doğrultusu olarak kalacaktır.
Madem, "TrackTo Constraint" seçeneğine benziyor, bu seçeneği, programdan kaldırmak gerekmez mi?, neden hala bir seçenek olarak karşımızda duruyor, ne işimize yarayacak bu seçenek diye düşünürseniz, anlatayım;
Bu seçenek kullanılarak, izci nesnenin, hedef nesneye olan bakış açısı, sadece 6 doğrultu ile ( pozitif ve negatif eksenler olan X, -X, Y, -Y, Z, -Z) sınırlı kalmayacak, izci nesnenin, hedef nesneyi istediği pozisyonda izlemesini sağlamış olacağız. Kısaca, aşağıdaki resimde gördüğünüz izleme doğrultusunu, diğer seçenekleri kullanarak oluşturamazsınız. Resim 80


OldTrack seçeneği kullanılarak oluşturulan izci-hedef ilişkisinde, izci nesne istenirse, hedef nesneyi, "TrackTo Constraints" seçeneğinde olduğu gibi, X,-X, Y, -Y, Z, -Z doğrultularını kullanarak izleyebilir. Bunun için [F7] ile ulaşabileceğiniz "Anim Settings" Paneli kullanılır. Burada bulunan ayarlar aynen TrackTo Constrain seçeneğinde olduğu gibidir diyebiliriz, tabi ufak bir farkla.  Resim 81


İlk bölümdeki eksenler, izleme eksenini temsil ederken, ikinci grup eksenler ise, nesnenin hangi ekseninin, Evrensel koordinat sistemindeki Z eksenine paralel olması gerektiğini ayarlayacağımız kısmdır. Ancak dikkat ederseniz, ilk grup eksen seçeneklerini değiştirdiğimiz zaman, görüntü eş zamanlı değişmesine rağmen, ikinci grup eksenlerde seçim yapmamıza rağmen görünümde bir değişiklik olmuyor. İkinci grup eksen takımında yaptığımız değişikliğin uygulanması için, izci nesne seçili iken [Alt]+[R] tuşlarına basmalıyız. Resim 82



İzleme özelliğini kaldırmak için, İzci nesne seçilerek [Alt]+[T] kullanılabilir.
Bu seçim de iki adet seçenek sunacaktır. Bunlar ; Resim 83



Clear Track : Bu seçenek, izleme özelliğini kaldırır ve izci nesnenin koordinat sistemini, evrensel koordinat sistemi ile eş olacak şekilde nesneyi konumlandırır.

Clear Track and Keep Transform : Bu seçenekte ise, izleme özelliği kaldırılırken, izci nesnenin Konum ve pozisyon değerleri değiştirilmez.

Not: [Alt]+[R] özelliği sadece, "OldTrack" seçeneği seçilmiş ise kullanılabilir.

İPUCU
Aktif nesne her zaman hedef nesnedir. OldTrack seçeneğinin dışındaki seçeneklerde, izci nesne ile hedef nesne arasında, kesik çizgilerde oluşan bir hat görüntülenir. Eğer İzleme işlemi gerçekleşiyor ve izci ile hedef nesne arasında, kesik hatlara sahip bir çizgi yoksa, bunun OldTrack seçeneği kullanılar gerçekleştirildiği rahatlıkla anlayabilirsiniz.

Geçersiz İzleme ya da Ayarlar
Eğer geçersiz bir "To" (İzleme Ekseni) ve/veya "Up" (Z eksenine paralel yapmak istediğimiz) eksen seçmişseniz, hedef nesne hareket etmesine rağmen, izci nesnede bir değişiklik olmayacak, hiç yerinden kımıldamayacaktır.
Geçersiz "To" ya da "Up" ekseni ne demek derseniz, daha önce bahsetmiş olduğumuz gibi tekrar bahsedelim.
To ekseni ile Up ekseni, pozitif ve Negatif seçenekler de göz önünde bulundurularak, aynı eksen takımları  OLMAMALIDIR. Yani Up ekseni, pozitif ya da negetif Z ise, To ekseni, +Z ve -Z dışında kalan eksenlerden biri olmalıdır. Eğer hem To hemde Up ekseni aynı olursa, örneğin Y seçersek, izci nesnenin Y ekseni, evrensel koordinat sistemindeki Z ekseni ile paralel olsun, aynı zamanda, izci nesne, hedef nesneyi Y ekseni doğrultusundan izlesin demiş oluruz ki, bir ekseni iki farklı işlemde kullanmaya çalışmak demek olur, bu mantıklı bir istek değildir.
Evrensel koordinat sistemine ait eksen takımı, sahende, renkli işleç ile görünüyor, ancak izci nesnenin eksen takımını göremiyorum, hangi doğrultunun X hangisinin Y olduğunu nereden görüntüleyebilirim diyorsanız, [F7] ile ulaşabileceğiniz "Draw" panelindeki "Axis" düğmesini aktif hale getirebilirsiniz. Böylece seçmiş olduğunuz nesnenin, eksen takımı, nesnenin merkezinde görüntülencektir. Resim 84