TAŞIMA / HAREKET ETTİRME (GRAB/MOVE):

3D uzayında nesneleri en hızlı taşıma, hareket ettirme yöntemi klavyeden G tuşunu kullanmaktır [G]. Taşınmak istenilen nesne ya da nesneler [FSağD] ile seçildikten sonra [G] tuşuna basılması halinde, fare imlecinin hareketi ile nesne konumu değişir. Nesneyi hareket ettirirken hangi görünüşten baktığınızın büyük önemi vardır. Örneğin, ‘Z’ eksen doğrultusunda baktığımızda karşılaştığmız Üst Görünüşte [NumPad7] iken [G] kullanılarak fare imleci hareket ettirilirse, nesne ‘X’ ve ‘Y’ eksenlerinde taşınmış, konumu değiştirilmiş olur.
Ön Görünüşte [NumPad1], [G] kullanılırsa nesne ‘Y’ ve ‘Z’ ekseninde, Sağ Yan Görünüşte [NumPad3], [G] kullanılması halinde ise nesne ‘X’ ve ‘Z’ eksenlerinde hareket ettirilmiş olur. Kamera Görünüşünde [NumPad0], [G] kullanılması halinde, nesne ‘X’, ‘Y’ ve ‘Z’ eksenlerinde de taşınır ancak net bir konumlama yapmak mümkün olmaz.

İstenirse Taşıma komutuna, Object>Transform>Grab/Move ya da Object>Transform>Grab/Move on Axis menülerinden ulaşılabilir. Menüleri incelediğiniz taktirde göreceksiniz ki, Object>Transform>Grab/Move on Axis alt menülerinde ‘Global’ ve ‘Local’ ibareleri mevcuttur. Bunlar, Genel ve Yerel Görünüm eksenlerinde (Yönlendirmelerinde) taşıma yapar.
Genel Görünüm Ekseninden kasıt, sahnenin ‘X’, ‘Y’ ve ‘Z’ eksenleridir. bu eksen takımı her zaman sabittir, değiştirilemez. Yerel eksenden kasıt ise seçili nesnenin ya da yüzeyin dik doğrultularından meydana gelen eksen takımıdır. Resim 27′de Genel ve Yerel Yönlendirme ibarelerini daha rahat anlayabilirsiniz.

[FSolD] ile nesneleri taşımayı onaylayabilir ya da [FSağD] ile taşımayı iptal edebilirsiniz.

Resim 27

ÇEVİRME / DÖNDÜRME (ROTATE):

Blender ile nesneler ya da nesnelerin seçili kısımları çevrilmek istenirse kullanabileceğimiz kısayol tuşu R’dir [R]. Çevrilmek istenilen nesne ya da nesneler [FSağD] ile seçildikten sonra [R] tuşuna basılması halinde, fare imlecinin hareketi ile nesne açısı değişir. Nesneyi çevirirken hangi görünüşten baktığınızın büyük önemi vardır. Örneğin, ‘Z’ eksen doğrultusunda baktığımızda karşılaştığmız Üst Görünüşte [NumPad7] iken [R] kullanılarak fare imleci hareket ettirilirse, nesne ‘Z’ ekseninde çevrilmiş, açısı değiştirilmiş olur.
Ön Görünüşte [NumPad1], [R] kullanılırsa nesne ‘Y’ ekseninde, Sağ Yan Görünüşte [NumPad3], [R] kullanılması halinde ise nesne ‘X’ ekseninde çevrilmiş, açısı değiştirilmiş olur.

[FSolD] ile nesneleri çevirme onaylayabilir ya da [FSağD] ile çevirme iptal edilebilir.

Nesneleri hassas bir şekilde yani tam istenilen açıda çevirmek isterseniz sayısal tuş takımı ya da rakam tuş takımı kullanılabilir. Örneğin, Üst Görünüşte ike [R]’ye bastıktan sonra Klavyeden 37,8 yazılırsa nesne ‘Z’ ekseni etrafında ve saat ibresi yönünde, -37,8 yazılırsa, nesne ‘Z’ ekseni etrafında ve saat ibresinin tersi yönünde çevrilir.

ÖLÇEKLEME (SCALE):

Blender ile nesneleri ölçeklemek için kullanabileceğimiz kısayol tuşu S’dir [S]. Ölçeklenmek istenilen nesne ya da nesneler [FSağD] ile seçildikten sonra [S] tuşuna basılması halinde, fare imlecinin hareketi ile nesne ölçeği değişir. Nesne ölçeklenirken hangi görünüşten baktığınızın bir önemi yoktur. [S] tuşuna basıp ölçekleme işlemini başlattığımız zaman ölçeklemenin büyütmek içi mi?, küçültmek için mi? kullanılacağını fare hareketi belirleyecektir. [S]’ye bastıktan sonra fare imleci nesne merkezinden uzaklaştırılırsa ölçekleme büyütülerek, nesne merkezine yaklaştırılması halinde de küçültme yapılır.
Eğer [S]’ye bastıktan sonra klavyeden herhangi bir değer girilirse, nesne ebatları girilen değer mislince ölçeklenir. Bu yöntemle hassas ölçekleme yapmak mümkün kılınır.

EK BİLGİ:
Taşıma, Çevirme ve Ölçekleme işlemleri için klavyeden uygun kısayol tuşlarına basarak ya da menülerden gerekli komutları seçerek, işleme başlanması halinde 3D Pencere Başlığı üzerinde bulunan menüler ve seçim araçları görüntülenmez olur, işlem onaylanarak ya da iptal edilerek sonlandırılması halinde tekrar eski haline döner. Komurlar aktif olduğu zaman 3D Pencere Başlığında komutlara ait detaylar görüntülenir (Resim 28).
Resim 28′de;
1: Taşıma ayrıntıları ( Nesne, X ekseninde 3 birim, Y ekseninde 2 birim taşınmış)
2: Çevirme ayrıntıları (Nesne, görünüş ekseni etrafında 25 derece çevrilmiş)
3: Ölçekleme ayrıntıları (Nesne üç eksende 0.6 birim ölçeklenmiş)

Resim 28

DUYARLILIK:

Taşıma, Çevirme ve Ölçekleme işlemlerinde duyarlılık istenmesi halinde [Ctrl] ve [Shift] tuşları kullanılabilir.

[Ctrl]:
Taşıma, çevirme ya da ölçekleme işlemi için komut çalıştırıldıktan sonra [Ctrl] tuşuna basılır ve Fare hareket ettirilirse, nesne, ‘Izgara’ diye tabir ettiğimiz, tasarım esnasında kullanıcıya kılavuzluk etmek amacıyla ekranda görüntülenen ancak render ya da animasyonlarda görünmeyen sanal çizgiler arası mesafece hareket eder, çevrilir ya da ölçeklenir. Yeri gelmişken, ızgara mesafelerini ayarlayabileceğiniz bölüme nasıl ulaşacağınızı da yazayım. 3D pencere başlığında bulunan, ‘View>View Properties…’ menüsünü takip etmeniz halinde Ayar paneli ile karşılaşırsınız. Panelde Grid: başlığı altındaki ‘Spacing:’ değeri Izgara çizgileri arasındaki mesafeyi ayarlamak için kullanılır. ‘Lines:’ değeri ise, sahnede ‘X’ ve ‘Y’ eksenerinde kaçar adet ızgara çizgisi kullanılacağını belirtebileceğiniz ayardır (Resim 29).

[Shift]:
Taşıma, çevirme ya da ölçekleme işlemi için komut çalıştırıldıktan sonra [Shift] tuşuna basılır ve Fare hareket ettirilirse, taşıma, çevirme ya da ölçekleme işlemi % 0,1 (binde bir) hassasiytle gerçekleşir.

Resim 29